klik hier om te vergroten
De Republiek
De Republiek is een regeringsvorm waarbij een president aan het hoofd staat. Hij wordt voor een periode gekozen door de stemgerechtigde inwoners of door een volksvertegenwoordigend orgaan. Er is een verdeling van de macht tussen de president en het parlement.
Er zijn echter ook staatsvormen waarbij de monarch gekozen wordt, soms ook niet voor het leven. Slechts de titel maakt hem of haar dan tot president, koning(in), keizer(in) of tsaar/tsarina.
Nederland was een republiek van 1588 tot 1806. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden hield stand tot 1795, waarna deze plaatsmaakte voor de Bataafse Republiek.
Afhankelijk van de populariteit van de Oranjes, is er zo af en toe discussie of Nederland niet weer een republiek zou moeten worden. Er zijn verschillende organisaties die dat propageren:
Een samenvatting van het republikeins gedachtegoed werd door de studiegroep gemaakt.
Het huwelijk tussen Máxima en Willem-Alexander heeft de discussie weer doen oplaaien. Binnen het Republikeins Actiewezen zijn twee groepen te onderscheiden:
klik hier om te vergroten |
Journalist Willem Hofstee schrijft op 5 februari in de Volkskrant in een artikel:
REPUBLIKEINEN HEBBEN
BETERE ARGUMENTEN DAN MONARCHISTEN
..dat de monarchie
leidt tot tot een rechtsongelijkheid en erosie van de democratie. Het artikel eindigt met: De
kroonprins heeft verklaard dat zijn vrouw 'een bijna onmenselijk
offer' heeft gebracht door met hem en het Nederlandse volk te
trouwen. Nog even en het staatshoofd wordt een sacraal
koningschap, waar wij allen slechts dankbaar voor moeten zijn, en
als de vorst en vorstin voorbij komen, op onze knieën in het
stof moeten vallen. Uit eerbied voor dit onmenselijke offer.
Op dezelfde dag en in dezelfde krant verschijnt een tweede artikel met hetzelfde thema:
Leuven, Filip van Saksen-Coburg-Gotha wordt deze maandag gewoon doctor honoris causa van de Katholiek Universiteit Leuven, alle academische twijfel over zijn verdiensten voor de samenleving en intellectuele prestaties ten spijt. De monarchie in België is anti-democraties en anti-vlaams. Met uitzondering van koning Albert is het de afgelopen 170 jaar niemand gelukt fatsoenlijk Nederlands te leren spreken. Máxima heeft er slechts twee jaar over gedaan... ...slechts enkele uren later blijkt niet iedereen even onder de indruk. In de uitzending van de Vlaamse tv-zender getuigen oud-medestudenten dat Philip zijn opleidingen niet op basis van prestaties, maar louter dankzij de voorkeursbehandeling voltooide.
MACHTSMISBRUIK
In HetParool las ik dat er 1280 'geaccrediteerde royalty watchers' in Amsterdam aanwezig zijn: 287 technici, 250 fotografen, 230 schrijvers, 60 radiomakers, 430 tv-verslaggevers, 'en nog wat journalisten wier taak niet geheel duidelijk is geworden'. 230 Schrijvers? De ledenlijst van de Vereniging van Letterkundigen staat me op dit moment niet helder voor ogen, maar ik betwijfel of Nederland over zoveel schrijvers beschikt. En zeker niet geaccrediteerd door de BVD en het Oranjehuis.
Leon de Winter zal er wel niet bij zijn. Zoals leden van de koninklijk familie tegenwoordig in Hongarije op zwijnen jagen, heeft hij in een Berlijnse krant een paar schoten hagel heeft afgevuurd richting Soestdijk. Dat is hem niet in dank afgenomen door de Rijksvoorlichtingsdienst, die zijn uitingen 'grof, smakeloos en beledigend' vindt, zodat hij de eerste schrijver is die kan bogen op een recensie van de RVD. Het deed denken aan de reacties destijds op Ik, Jan Cremer.
Nu de Oranjes met veel vertoon van macht Amsterdam onveilig maken heeft de burgemeester van Amsterdam een 'Noodverordening Koninklijk Huwelijk' uitgevaardigd. Terecht, zou je zeggen, als uit de noodverordening niet bleek dat de maatregelen tegen de eigen bevolking zijn gericht. Er is sprake van een eerste ring en een tweede ring (in het hart van de stad of iets verderop). 'Het is verboden zich op daken van gebouwen gelegen in de eerste of de tweede reing dan wel laeeft men niet aan gedacht.
De Amsterdammers mogen ook 'geen voorwerpen in ontvangst nemen dan wel in bezit hebben die een gevaar voor de veiligheid opleveren'. Vaarwel mes en vork. Verboden. Het blijft een naar machtswoord, zeker als je om al die heisa niet gevraagd hebt. De dwingelandij van de Oranjes maakt Amsterdam opnieuw tot een bezette stad. Leve de Republiek.
Remco Campert.
(de Volkskrant, vrijdag 1 februari 2002)