Samenvatting van een artikel in de NRC
van 12-2-02 door Mr. P.Scholten, voormalig burgemeester in Arnhem.

Hier kan men kantekeningen bij plaatsen; in drie punten:

• De kwaliteit van het landsbestuur is er niet mee gediend.

In het Nederlandse model kan de koning de premier en de ministers vertrouwelijke informatie vragen hun waarschuwen en stimuleren. De opvattingen ev aangescherpt of twijfels verscherpt. Beiden kunnen zich goed voorbereiden op de gesprekken maar er is geen beïnvloeding van de koning. De opvatting van de ministers en de premier is bepalend en die komt naar buiten. De ministers kunnen profiteren van de kennis en ervaring van de koning.

• Zo'n verandering past niet in het huidige tijdsgewricht en de verdere toekomst.

Een koning die slechts in de representatieve sfeer actief mag zijn past in de emotionele cultuur maar geeft het volk te weinig houvast. Het volk ziet hem dan al gauw niet als hun werkelijke vorst. De Nederlander vindt al snel dat een vorst alleen voor de versierselen hem te veel kost.

Omgekeerd kan ook dat wanneer een minister in de ogen van het volk niet sterk is, zij zich naar dekoning wendt. Dit is niet wenselijk voor de stabiliteit.

• De Oranjes zelf lenen zich niet voor opsluiting in een Zweedse gouden kooi.

Gelet op wat wij weten van de taak opvatting van de Oranjes lijkt het niet waarschijlijk dat zij hier aan zullen meewerken. Beatrix weet bij voorbeeld privé en zakelijk uitstekend te scheiden. Ook het karakter van de familie wijst in die richting. Een leven in een glazen huis kun je alleen aanvaarden als daar inhoudelijk het nodige tegenover staat. Modernisering kan ook zonder zo'n zware ingreep. Het Nederlandse model lijkt wel ondemocratisch maar is door de steun van het overgrote deel van het volk toch democratish gegrondvest.

De Republikeinen zullen hun idealen moeten verwezenlijken door een grondwetswijziging.

De Zweedse weg is onbegaanbaar. Het is overigens van belang te weten wat de grote partijen van het Zweedsmodel vinden. En zou de bevolking het willen?

Terug