Anarchie

(Grieks: anarkhos = zonder regeerder)

Anarchisme is een politiek geloof, dat de samenleving geen regering, wetten politie of enige andere autoriteit behoort te hebben. Hij zou een vrijwillig verbond tussen al zijn leden moeten zijn. Anarchisme betekent niet: 'zonder orde'; de meeste theorieën over anarchisme impliceren een strikte orde, maar hij moet bereikt worden door samenwerking.

Anarchisme moet niet worden verward met nihilisme: pure negatieve en destructieve acties gericht tegen de samenleving. Anarchisme is in wezen een pacifistische beweging.

Religieus Anarchisme wordt aangehangen door velen, die de vroege christelijke gemeenten als voorbeeld stellen. Zij beïnvloedden de ideeën van de Russische schrijver Tolstoi, verwoord in zijn sociale filosofie en de ideeën van de Indiase nationalist Ghandi. De ontwikkeling van het politieke anarchisme wordt gestalte gegeven door de Engelse schrijvers William Godwin en Shelly, de Franse revolutionair P.J. Proudhon en de Rus Bakunin, die veel navolging vand in Europa.

De anarchistische theorie wordt beschreven in de werken van de Russische revolutionair Kropotkin.

Vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw waren er uitingen van politiek onderbouwd geweld, dat anarchie genoemd werd. In Engeland denken we aan aanslagen van de 'Angry Brigade' (1968-'71) en in Duitsland de R.A.F. In de tachtiger jaren de vredesdemonstraties en de acties voor 'rechten voor dieren' en de demonstraties tegen grote financiële en zakelijke instellingen.

In Nederland is deze beweging bekend als Provo. Tegenwoordig vinden we de anarchistische idealen terug in de krakersbeweging en bij de anti-globalisten.